Zia Jaberi
🌿🍀🌿
ناصرالدینشاه ، سلطان عبدالعزيز ، آیتالله خامنهای و بهاییان
بقلم مریم دادگر :
از سوی سه تن از حاکمان جهان اسلام ، ناصرالدین شاه قاجار سلطان ایران ، سلطان عبدالعزيز حاکم امپراتوری عثمانی و آیتالله خامنهای رهبر حکومت اسلامی ایران ، سه فرمان تاریخی در رابطه با « مسئله بهاییان » و « محو » و « طرد » آنان از جامعهای که در آن زندگی میکنند صادر شده است . این نوشته نگاهی دارد به این سه حکم و تأثیر آنها بر زندگی بهاییان .
حکم اول : فرمان ناصرالدینشاه .
روز ۸ دی ماه ۱۲۲۷ خورشیدی ( ٢٩ دسامبر ۱۸۴۸ ) ، ناصرالدینشاه قاجار طی حکمی به مهدیقلی میرزا حاکم دارالمرز مازندران دستور داد با استفاده از تمام قوای مملکت « رفع غائله و دفع فساد و فتنه و آشوب و اغتشاش بابیها » کند و تأکید کرد : « برداشتن اینها از صفحه روزگار و روی زمین بر همه کس واجب و از لوازم دین است و ضروری مذهب و ملت همین است » و باید « بالکلیه این معدود را قلع و قمع نمایند که آثاری از آنها باقی نباشد » . [1]
بعد از آنکه « قلع و قمع » بابیان باعث « برداشتن آنها از صفحه روزگار » و محو و حذف آنان از جامعۀ ایران نشد ، با تحریک و همکاری علمای شیعه و همراهی حکومتهای قاجار و عثمانی تصمیم بر این شد که بهاءالله مؤسس آیین بهایی از ایران اخراج شود . با اعلان این حکم ، در روز ۲۲ دی ۱۲۳۱ خورشیدی ( ۱۲ ژانویه ۱۸۵۳ ) بهاءالله به اجبار تهران را به مقصد بغداد ترک کرد . بعد از بغداد ، وی به استامبول و ادرنه تبعید شد و از آنجا با فرمانی که سلطان عبدالعزیز در تاریخ ۵ مرداد ۱۲۴۷ خورشیدی ( ۲۶ ژوئيه ۱۸۶۸ ميلادی ) صادر کرد ، در قلعۀ عکا واقع در منطقۀ فلسطین آن زمان زندانی شد . [ 2 ]
حکم دوم : فرمان سلطان عبدالعزيز [ 3 ]
روز ۱۰ شهریور ۱۲۴۷ خورشیدی ( ۳۱ اوت ۱۸۶۸ ) ، کشتی بادبانی حامل بهاءالله و همراهانش که حدود هفتاد نفر بودند به ساحل قلعۀ عکا رسید . تبعیدشدگان که شامل زن و مرد از کودک ششماهه تا پیر سالخورده بودند بعد از پیاده شدن از کشتی ، تحت نظارت سربازان عثمانی و در مقابل ديدگان کنجکاو مردم عکا به داخل قلعه وارد شده و در سرباز خانه قدیمی شهر زندانی شدند .
سه روز پس از ورود به قلعه ، گروه تبعیدیان را به مسجد الجّزار در مرکز شهر بردند تا فرمانی از سلطان عبدالعزيز را به اطلاع آنها و اهالی شهر برسانند . سلطان عبدالعزيز در این فرمان به حاکم عکا امر کرده بود که « میرزا حسینعلی و جمعی از اصحابش به حبس ابد در قلعه عکا محکوم گردیده اند ، وقتی به قلعه رسیدند و تسلیم شما شدند ایشان را در داخل قلعه مادام العمر مسجون کنید و مراقبت کامل مجری دارید که با احدی آمیزش ننمایند و از محلی به محلی حرکت نکنند و دائماً تحت نظر دقیق باشند » [ 4 ] در این فرمان شدید ، تبعیدیان نه تنها به زندان ابد محکوم شده بودند بلکه به حاکم عکا تأکید شده بود که « مراقبت کامل مجری » دارد تا از هرگونه معاشرت و آمیزش آنان با مردم عکا جلوگیری شود . هدف سلطان عثماني از اين فرمان ، « طرد » بهاییان از جامعهای بود كه به آن تبعید شده بودند تا مبادا اهالی محل از طریق معاشرت از آنان تأثیر پذیرند . [ 5 ]
حکم سوم : فتوای آیتالله خامنهای رهبر حکومت اسلامی :
روز دوشنبه ۸ مرداد ۱۳۹۲ خورشیدی ، ( ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۳ میلادی ) ۱۴۰ سال بعد از حکم سلطان عبدالعزيز ، فرمانی از سوی آیتالله خامنهای در مورد « عدم معاشرت با بهائیت » صادر شد . آیتالله خامنهای به عنوان « رهبر حکومت اسلامی ایران » ، در این فتوا از پیروان خود خواست تا از « هرگونه معاشرت » با بهایی ها خودداری کنند . [ 6 ] اگر فرمان سلطان عبدالعزیز حاکم عثمانی مبنی بر پرهیز از هر گونه معاشرت با بهاءالله و حدود ۷۰ نفر یارانش در دیار غربت بود ، آیتالله خامنهای با فتوای منع معاشرت با بهاییان در حقیقت حکم « طرد » بزرگترین اقلیت دينی غیر مسلمان ایران با چند صد هزار عضو را در وطن خودشان صادر کرد .
مخالفت روحانیون شیعه با بهاییان از همان اوایل شکلگیری این دیانت آغاز شد و روحانيت شيعه همیشه سعی کرده « بهائیستیزی را به تکلیفی دینی برای شیعیان » تبدیل کند .[ 7 ]
بعد از انقلاب اسلامی و بهطور عمده با شروع دوران رهبری آیتالله خامنه ای ، گروهی از مراجع نزدیک به وی فتواهایی مبنی بر کافر و نجس بودن بهاییان صادر کردند ، اما اعلان علنی حکم طرد و اجتناب از معاشرت از سوی رهبر کشوری که صدها هزار بهایی تحت رهبری وی زندگی میکنند و بر اساس قانون از حقوق شهروندی برخوردار هستند بسیار نادر است . اعلام منع معاشرت با بخشی از جمعیت یک کشور توسط رهبر آن یعنی محروم کردن رسمی آنها از حقوق ابتدایی نظیر حق تحصیل ، استخدام در بخش عمومی ، کسب و کار و ارتباطگیری با دیگر اعضای جامعه . این فتوا به معنی حذف فیزیکی تدریجی بخشی از جامعه ایران است . [ 8 ] حتی آیتالله خمینی در زمانی که عنوان رهبر حکومت اسلامی و مرجع تقلید شیعیان را به دوش میکشید ، فتوای علنی عدم معاشرت با بهاییان را صادر نکرده بود . [ 9 ] .
🌿🍀🌿
No comments:
Post a Comment